تماس با ما

فید خبر خوان

نقشه سایت


اگر به یک وب سایت یا فروشگاه رایگان با فضای نامحدود و امکانات فراوان نیاز دارید بی درنگ دکمه زیر را کلیک نمایید.

ایجاد وب سایت یا
فروشگاه حرفه ای رایگان

دسته بندی سایت

پرفروش ترین ها

    پر فروش ترین های فورکیا


    پر بازدید ترین های فورکیا

    پیوند ها

    آمار بازدید

    • بازدید امروز : 15
    • بازدید دیروز : 16
    • بازدید کل : 25836

    پایان نامه «گفتمان کربلا» و «مناسک عزاداری» در دین‌ورزی اقشار فرودست شهری


    دانشکده علوم اجتماعی

    پایان ‏نامه کارشناسی ارشد انسان‏شناسی

     

    عنوان :

    «گفتمان کربلا» و «مناسک عزاداری» در دین‌ورزی اقشار فرودست شهری

    استاد راهنما :

    دکتر ابراهیم فیاض

    استاد مشاور :

    دکتر منیژه مقصودی

     

    دانشجو : *****

    تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

    فهرست مطالب

    عنوان صفحه

    فصل اول: کلیات

    1ـ1ـ طرح مساله…………………………………………………………………………………………………………………………………. 1

    2ـ1ـ اهمیت موضوع ………………………………………………………………………………………………………………………….. 3

    3ـ1ـ ضرورت موضوع ………………………………………………………………………………………………………………………. 6

    4ـ1ـ اهداف تحقیق ……………………………………………………………………………………………………………………………. 7

    5ـ1ـ سوالات تحقیق ………………………………………………………………………………………………………………………….. 8

    6ـ1ـ مفاهیم اصلی این پژوهش …………………………………………………………………………………………………………. 9

    1ـ6ـ1ـ مذهب و مناسک ……………………………………………………………………………………………………………….. 9

    2ـ6ـ1ـ گفتمان، گفتمان کربلا ………………………………………………………………………………………………………… 11

    3-6-1- اقشار فرودست شهری …………………………………………………………………………………………………………. 12

    7ـ1ـ ادبیات پژوهشی ………………………………………………………………………………………………………………………… 13

    فصل دوم: چارچوب نظری

    مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 23

    1ـ2ـ دورکیم و مطالعات اجتماعی دین ………………………………………………………………………………………………. 25

    1ـ1ـ2ـ دین و اجتماعی …………………………………………………………………………………………………………………. 28

    2ـ1ـ2ـ دین و نمادهای مقدس………………………………………………………………………………………………………… 30

    3ـ1ـ2ـ دین و مناسک ……………………………………………………………………………………………………………………. 32

    1ـ3ـ1ـ2ـ مناسک عزاداری …………………………………………………………………………………………………………. 36

    2ـ3ـ1ـ2ـ مناسک، تغییرات و بازتابندگی ……………………………………………………………………………………. 39

    2ـ2ـ آرا و اندیشه‌های گیرتز ……………………………………………………………………………………………………………… 41

    1ـ2ـ2ـ مفهوم فرهنگ در نظریات گیرتز ………………………………………………………………………………………… 42

    2ـ2ـ2ـ نماد …………………………………………………………………………………………………………………………………… 43

    3ـ2ـ2ـ معنا ……………………………………………………………………………………………………………………………………. 44

    4ـ2ـ2ـ دین از دیدگاه گیرتز ………………………………………………………………………………………………………….. 45

    3ـ2ـ جمع‌بندی نظری ……………………………………………………………………………………………………………………….. 54

    فصل سوم: روش‌شناسی

    مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 55

    1ـ3ـ روش‌شناشی ……………………………………………………………………………………………………………………………… 56

    1ـ1ـ3ـ روش‌شناسی گیرتز …………………………………………………………………………………………………………….. 56

    2ـ1ـ3ـ روشها و تکنیک‌های تحقیق ………………………………………………………………………………………………. 65

    3ـ1ـ3ـ روش‌شناسی تحلیل و تفسیر داده‌ها ……………………………………………………………………………………. 70

    2ـ3ـ مناقشات روش‌شناختی ……………………………………………………………………………………………………………… 71

    1ـ2ـ3ـ دیالوگ و خویشتن‌نگری انتقادی…………………………………………………………………………………………. 82

    فصل چهارم: تاریخ و تشیع و مناسک عزاداری

    مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 88

    1ـ4ـ نگاهی اجمالی به تاریخ تکوین تشیع …………………………………………………………………………………………. 89

    2ـ4ـ ایران پس از انقلاب 1357………………………………………………………………………………………………………….. 94

    3ـ4ـ مروری اجمالی بر تاریخ عزاداری……………………………………………………………………………………………….. 101

    4ـ4ـ مناسک عزاداری در سفرنامه‌های غربی‌ها …………………………………………………………………………………… 109

    فصل پنجم: یافته های میدانی

    مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 138

    1ـ5ـ گفتمان کربلا پس از انقلاب اسلامی: دوران جمهوری اسلامی ………………………………………………….. 139

    1ـ1ـ5ـ نریمان پناهی ……………………………………………………………………………………………………………………… 144

    2ـ1ـ5ـ سید محمد جواد ذاکر: سمبل سبک جدید …………………………………………………………………………. 145

    3ـ1ـ5ـ مهدی اکبری: مداحی از حوزه فرهنگی مشهد……………………………………………………………………… 145

    4ـ1ـ5ـ عبدالرضا هلالی: اوج جریان سبک جدید و ستاره مداحان …………………………………………………. 147

    2ـ5ـ فضای هیاتها: اجتماعی هیاتی……………………………………………………………………………………………………… 153

    3ـ5ـ مفاهیم و نمادهای اصلی گفتمان کربلا ………………………………………………………………………………………. 160

    1ـ3ـ5ـ عزاداری …………………………………………………………………………………………………………………………….. 161

    2ـ3ـ5ـ اندوه، ماتم و حزن………………………………………………………………………………………………………………. 163

    3ـ3ـ5ـ اشک و گریه ……………………………………………………………………………………………………………………… 164

    4ـ3ـ5ـ کربلا و عاشورا……………………………………………………………………………………………………………………. 168

    5ـ3ـ5ـ نمادهای انسانی …………………………………………………………………………………………………………………. 172

    6ـ3ـ5ـ عشق و دیوانگی ………………………………………………………………………………………………………………… 179

    7ـ3ـ5ـ علم و کتل و نخل و غیره…………………………………………………………………………………………………… 182

    8ـ3ـ5ـ حیوانات نمادین ………………………………………………………………………………………………………………… 185

    9ـ3ـ5ـ آب و عطش و تشنگی ………………………………………………………………………………………………………. 186

    4ـ5ـ صورت‌بندی امروزین گفتمان کربلا و مکانیسم‌های تولید معنا در آن …………………………………………. 188

    5ـ5ـ گفتمان کربلا: ساختار معنایی، زبانشناختی و موسیقائی……………………………………………………………….. 197

    6ـ5ـ گفتمان کربلا و حیات اجتماعی عزاداران……………………………………………………………………………………. 204

    7ـ5ـ گفتمان کربلا و اخلاقیات و سبک زندگی عزاداران ……………………………………………………………………. 212

    8ـ5ـ گفتمان کربلا و گفتمان انتظار……………………………………………………………………………………………………… 218

    فصل ششم : نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………. 22

    منابع و مآخذ………………………………………………………………………………………………………………………………………. 35

    ضمائم………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 242

     


    1ـ1ـ طرح مسئله

    دین به مثابه نظام فرهنگی (گیرتز، 1973) و یک پدیده اجتماعی(دورکیم، 1383) در مطالعات انسان‌شناختی جایگاه خاصی دارد. هر چند این پژوهشها عمدتاً مبتنی بر ادیان قبیله و وجوه عجیب و غریب دین بوده‌اند(موریس، 1383)، با وجود اینها مطالعات انسان‌شناختی ادیان بزرگ، بالاخص دین اسلام در وجه گسترده آن رواج بیشتری یافته است (گیرتز، 1968) ادیان بزرگی همچون اسلام، عمدتاً در این مطالعات بیشتر شامل بررسی مذهب اهل تسنن بوده، با وجود این، مطالعات اندکی نیز در باب تشیع از منظر انسان‌شناختی صورت گرفته است(ر.ک. فیشر،1980). اسلام به عنوان یکی از ادیان ابراهیمی جغرافیای تمدنی خاص خودش را در پهنه وسیعی از جهان از قرن 2 هجری به بعد شکل داد. این تنوع به همراه چالشهای پیش روی این مذهب جدید سبب تکثرهای فرقه‌ای درونی آن شد. یکی از این گرایشهای اصلی اسلام، مذهب تشیع است که خود این مذهب نیز فرق و شاخه‌های درونی خودش را دارد. تشیع به عنوان مذهب گروه‌های فرودست و اقلیت‌، عموماً در حیطه تمدن اسلامی ـ به جز در مراحل خاص ـ در حاشیه قدرت بوده است (الشیبی، 1380 و توال، 1383).

    تاریخ تشیع پس از شهادت امام علی و صلح امام حسن و بالاخص شهادت امام حسین روند دیگری را از سر گذراند که مهمترین ویژگی آن حاشیه بودگی در کنار اکثریت تسنن است. به همین سبب تلاش مستمری برای تمایز هویت خودی از اکثریت دیگری را دنبال کرده، این تلاش در همه وجوه این مذهب از باورها و مسائل کلامی و اعتقادی تا امور منسکی و … را شامل می‌شود. تاکید بر وجوه خاص در این مذهب، بالاخص مناسک عزاداری محرم یکی از این تلاشهاست. شهادت امام حسین، در کلیت قضیه شبیه به سرنوشت سایر ائمه بوده است، اما این حادثه تاریخی، در ذهن تشیع جایگاهی فراتر از یک امر تاریخی یافت و «در حقیقت فصل اساسی تاریخ شیعیگری شد» (توال، 1383: 31). به همین سبب هم تا امروز در میان بسیاری از گروه‌های شیعه حتی در کشوری مثل آمریکا یکی از عناصر اصلی ابراز هویت به شمار می‌آید (تکیم، 1384 و العمار، 1384).

    این تمایزیابی در آغاز تاریخ تشیع چندان رایج نبود، بلکه تشیع به تدریج مناسک خاص خودش را بنا به تنوع جغرافیایی و قومی و فرهنگی‌اش و در گذر زمان شکل داد (گیب، 1380). ایران یکی از مهمترین سرزمینهای رشد و گسترش تشیع بوده است که بالاخص با تاسیس و قدرت یافتن سلسله‌هایی مثل آل‌بویه و کیائیان و در نهایت صفویه، تشیع مذهب رسمی کشور ایران شد(جعفریان، 1379 و شوایتزر، 1380). این جریان به واسطه پشتوانه سیاسی که در گسترش مذهب تشیع داشت، سبب نفوذ مذهب تشیع در بخشهای بیشتری از جامعه ایرانی گشت، نفوذی که همراه بود با آمیخته شدن هر چه بیشتر مذهب تشیع و فرهنگ ایرانی که شاید هم به دلیل تشابه ساختاری این دو مجموعه با هم باشد(ر.ک: بی‌من، 1381: 2ـ 51 و فیشر 1980). هر چند عموماً تشیع را در جامعه ایرانی بصورت یک کلیت یکدست و همسان مورد بررسی قرار داده‌اند، اما کسانی مثل فیشر به تنوع و تکثر درونی مذهب تشیع در بخشهای مختلف قشربندی اجتماعی ـ فرهنگی ایرانیان اشاره می‌کنند (فیشر، 4: 1980).

    این تنوع و تکثر را در تاکید بر وجوه خاصی از دین مثل وجوه عقلانی و فکری یا وجوه عاطفی و مناسکی به خوبی می‌توان دید. یکی از مهمترین موضوعاتی که می‌تواند مجرای بسیار مناسبی برای شناخت دینداری ایرانیان باشد، مقوله مناسک عزاداری محرم است که فیشر آنرا «پارادایم کربلا» نام می‌نهد. اما به دلایلی که بعداً شرح خواهم داد، من آنرا «گفتمان کربلا» می‌نامم. گفتمان کربلا، گفتمانی است که دال برتر آن حادثه کربلا و روایت عاشورا توسط دینداران شیعی است به نظر فیشر (1980) سایر گروه‌بندی‌های اجتماعی بر وجوه متفاوتی از مذهب تشیع تاکید بیشتری دارند. همانطور که گفته شد در مطالعات اجتماعی دین در ایران کمتر به این مقوله گفتمان غالب در درون مذهب تشیع در اقشار و گروه‌بندی‌های مختلف (مثل روحانیون، صوفیان، بازاریان و طبقات بالای شهری و در نهایت اقشار فرودست شهری و روستائیان و عشایر) توجه داشته‌اند. به دلیل ساختار فرهنگی و سیال این گفتمان و پیوندی که با حیات دائماً در حال تغییر فرودستان شهری داشته، همیشه متحمل تغییرات بسیاری نیز بوده است و این مساله خود ناشی از ساختار مناسک مذهبی است. چرا که مناسک مذهبی علاوه بر آنکه بازنمای دگرگونیها هستند، یکی از نقش‌های اصلی‌شان پیشبرد دگرگونی و اعتبار بخشیدن به دگرگونی‌هاست (بیتس و پلاگ، 1375: 678). مردم در طی تحول زندگی‌شان، نگرشها و ذهنیت‌شان نیز تغییر می‌کند و این سبب تغییر فهم آنها از عناصر اصلی مناسک مذهبی نیز خواهند شد. و از آنجا که گفتمان کربلا حول شخصیت‌ها و حادثه‌های خاصی سامان‌دهی شده است، این گفتمان و مناسک مربوط به آن نیز تغییر می‌کند. زیرا «تغییرات مناسک تابع تغییراتی است که در شیوه تلقی از این شخصیت‌ها پیش می‌آید» (دورکیم، 1383: 113). بنابراین این گفتمان و تغییرات آن بازنمای مناسبی برای زندگی مردم و تغییرات آن بالاخص در حیطه قشر اجتماعی مربوطه می‌باشد.

    این گفتمان به دلیل نقش مهمی که در حیات این مردم داشته است، در صور مختلفی تبلور یافته و مردم آنرا طی مکانیسم‌ها و صورت‌بندی‌های متنوعی بازسازی کرده‌اند. شکل سنتی تئاتر ایرانی، یعنی تعزیه یکی از این صورت‌بندی هاست و همچنین صور دیگری مثل روضه، سفره‌های نذری خانگی، دسته‌های زنجیرزنی در ماه محرم، هیاتهای سینه‌زنی و عزاداری و مجالس مکرر و متعددی که تحت تاثیر این گفتمان حیات دینی مردم را تشکیل می‌دهند، همه بیانگر تکثر تجلیات گفتمان کربلا در زندگی مردم هستند. یکی از صور مهم ظهور و بروز و عملکرد این گفتمان، هیاتهای عزاداری هستند. نیمه دوم دهه هفتاد با گسترش چشمگیر این هیاتها و محتوای آنها مواجه بوده‌ایم. که بنا به گفته کارشناس سازمان تبلیغات استان تهران، در حدود 15.000 هزار هیات ثبت شده در تهران وجود دارد که این آمار فارغ از هیاتهای غیررسمی و هیات های زنانه ثبت نشده است. در این میان موج خاصی از هیاتها که بیانگر تحولی عمیق در روند سنتی هیات بود، رشد و گسترش خاصی پیدا کرد. موجی که بسیاری از مذهبی‌ها از آن با عنوان «هیاتهای پاپ» و «هیاتهای سبک جدید» یاد می‌کنند. که این عنوان‌ها بیانگر تمایز آنها از سبک سنتی و رایج عزاداری بوده است.از سوی دیگر رسانه‌ای شدن محتوای این هیاتها هم از طریق صدا و سیما با پخش محتوای این هیاتها و همچنین رواج بازار CDها و نوارهای مجالس مذهبی و ظهور ستاره‌گونه مداحان سبک جدید و تاکید رسمی و غیررسمی زیادی که بر گفتمان کربلا گذاشته می‌شد، سبب گسترش هر چه بیشتر این هیاتها و محتوای آنها شد. آنچه که از مشاهدات اولیه برمی‌آید حضور گسترده نسل جوان در این هیاتهاست. هر چند متخصصان سنتی دین، بالاخص روحانیون، نقدهای چندی به روند گسترش این هیاتها و محتوای آنها داشته‌اند، اما این نقدها نه تنها اثری نداشته و بعضاً موجب رونق بیشتر آنها هم شده است. آنچه که مهم است حضور گسترده اقشار فرودست شهری و بعضا روستائیان مهاجر در این فضاها و گرایش شدید آنها به گفتمان کربلا در وجه خاص خودشان ست.

    این رساله در جهت بررسی گفتمان کربلا در شرایط حاضر و در صورت‌بندی جدید آن که به نام «سبک جدید» معروف است و برای پی بردن به ویژگیها و مختصات فعلی دینداری اقشار فرودست شهری و تحولات آن سامان‌دهی شده است.لذا از یکسو با در نظر گرفتن این گفتمان به مثابه یک پدیده اجتماعی، رابطه آن با گروه‌بندی اجتماعی این مردم، هویت اجتماعی و سیاسی و تحولات آن بررسی خواهد شد و از سوی دیگر نقش گفتمان کربلا به مثابه نظام فرهنگی و یک نظام نمادین و منبع معنایی در زندگی این قشر اجتماعی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. این دو سطح از تحلیل مبتنی بر تلفیقی از رویکرد جامعه‌شناختی دورکیم (برای سطح اول) و رویکرد تفسیری گیرتز (برای سطح دوم) می‌باشد. قابل ذکر است که این رساله در پی تحلیل صرف امر قدسی در درون این گفتمان بنا به رویکردهایی مثل رویکرد میرچاالیاده (1376) یا رویکردهای روان‌شناختی و ذهنی و فکری صرف مثل رویکرد فریزر (1383)، و مالینوفسکی و تایلور(ر.ک: موریس، 1383) و همچنین رویکردهای دین شناختی و کلامی و درون دینی که بیشتر به دنبال پیرایش تحریفات و بازگشت به اصل واقعه و ارائه قرائتی «اصیل» هستند(مطهری، 1379، نوری‌نژاد، 1383) نیست، بلکه همانطور که گفته شد بنا به رویکرد تلفیقی از نظریات گیرتز و دورکیم، به دنبال بررسی گفتمان کربلا، به مثابه یک ساختار فرهنگی و نظام نمادین و در ارتباط با امر اجتماعی و فرهنگی و به عنوان یک پدیده اجتماعی هستم.

     

     

     

     

    2ـ1ـ اهمیت موضوع

    در هر پارادایم علمی، موضوعات مورد پژوهش می‌توانند از دو جهت اهمیت لازم را برای تحقیق داشته باشند: یکی از جهت محتوای درونی خود موضوع و دیگر از جهت موقعیت آن موضوع در سایر موضوعات.

    مساله مذهب و مناسک مذهبی نیز از این دو جهت اهمیت بررسی را دارند. مذهب از یکسو به عنوان بخشی از هر فرهنگ با نمادهای مقدس و کارکردهای آنها سروکار دارد(گیرتز، 1973). و از سوی دیگر به عنوان پدیده‌ای اساساً اجتماعی با گروه‌های اجتماعی در ارتباط است (دورکیم، 1383). مذهب به مثابه مجموعه‌ای متشکل از باورها و مناسک، نظام نمادین خاصی را جهت حل مساله معنا و تامین پشتوانه اخلاقی برای اعضای جامعه بر مبنای ایمان مذهبی‌شان فراهم می‌کند. اما این ایمان مذهبی بیش از هر چیزی از خلال مناسک مذهبی کسب می‌شود (گیرتز، 1973) و اقتدار اخلاقی اجتماع از خلال این مناسک به فرد انتقال می‌یابد(دورکیم، 1383). لذا مناسک یک وجه بسیار مهم از هر دینی هستند که از دو جنبه پویایی شناسی ـ برای بررسی تحولات اجتماعی و مذهبی یک جامعه ـ و هم از جنبه ایستائی‌شناسی ـ به عنوان بازنمایی وضع فرهنگ و اجتماع ـ قابل بررسی هستند.

    به همین سبب هم یکی از موضوعات اساسی انسان‌شناسی دینی، پژوهش در باب مناسک دینی و محتوا و عملکرد آنهاست. از وجه خاص‌تر موضوع این رساله نیز جامعه شیعی ایرانی، بالاخص در قشر مورد نظر یعنی فرودستان شهری از باب پژوهش‌های اجتماعی دین، آثار بسیار اندکی را در بر می‌گیرد. علی‌رغم تاثیر بسیار گسترده دین در حیات این بخش از جامعه، به دلایل معرفت شناختی و روش‌شناختی خاصی عموماً از حیطه پژوهشها، بالاخص در باب مناسک عزاداری و به عبارت عامتر گفتمان کربلا در حاشیه بوده‌اند. اجتماع ایرانی، بالاخص بعد از انقلاب مذهب را در همه عرصه‌ها و البته سیاسی‌تر، تجربه کرد. و به دلیل تاثیر عمیقی که گفتمان کربلا، هم در شکل‌دهی معرفت دینی این بخش از جامعه و هم در تامین منبع معنایی و تداوم هویت اجتماعی آنها در عرصه جامعه و فرهنگ دارد، پژوهش آن اهمیتی خاص در شناخت حیات فرهنگی و دینی مردم دارد.

    تحولات اخیر اجتماع ایرانی در حیطه مذهب و اجتماع و فرهنگ بر گفتمان کربلا در این بخش از جامعه تاثیرگذار بوده است. لذا فهم این تغییرات و محتوای آن، همراه با فهم تداوم‌ها و استرارهای این گفتمان در این بخش از جامعه اهمیت خاص خودش را دارد.

    همچنین اندک بودن مطالعات اجتماعی دین، بالاخص با رویکردی انسان‌شناختی در باب مذهب مردم ایرانی به همراه غفلتی که در مطالعات اجتماعی دین ـ جامعه‌شناختی و انسان‌شناختی ـ در بررسی مناسک مذهبی در ایران رایج است، پژوهش در باب این مناسک را اهمیتی مضاعف می‌بخشد.

    از سوی دیگر مساله شکل‌گیری، تداوم و عملکرد مناسک ثانویه و رابطه و تاثیر آن بر مناسک اولیه در مذهب تشیع جایگاه خاصی دارد. تشیع به دلیل تاریخ تکوین خاص خودش (ر.ک: الشیبی، 1380 و توال، 1380) در وجوه متعددی متکی بر این مناسک ثانویه بوده است. مناسک اولیه، مناسکی‌اند که توسط بیانگذاران اصلی مذهب تدوین و ترویج پیدا می‌کنند و معمولاً هم بسیار صورت‌گرایانه و فرمال هستند. لیکن مناسک ثانویه، مناسکی‌اند که در اصل جزء مناسک اصلی مذهب نبوده‌اند، اما بنا به شرایط اجتماعی ـ تاریخی خاصی اولویت و اهمیت بیشتری در یک نظام مذهبی پیدا کرده‌اند. این اولویت یافتن ناشی از نقش و عملکردی است که برای دینداران دارند، لذا فهم جایگاه این مناسک ثانویه و موقعیت آن در نظام مناسک یک مذهب و چرایی این موقعیت و پیامدهای آن اهمیت خاص خودش را دارد.

    گفتمان کربلا به عنوان یک گفتمان دینی در اقشار فرودست شهری قابلیت و پتانسیل سیاسی و اجتماعی و مذهبی بسیار بالایی دارد که هم می‌تواند در این اقشار به صورت یک خرده فرهنگ همنوا با سایر اجزای مجموعه و هم در صورت مقتضی بصورت یک ضد فرهنگ، در تقابل با نظم مستقر عمل کند. لذا این پژوهش می‌تواند در وضعیت فعلی این موقعیت دوگانه گفتمان کربلا را بصورت طیف گونه‌ای از یک خرده فرهنگ تا یک ضد فرهنگ بررسی کند.

    با بررسی گفتمان کربلا می‌توان ارتباط یک گفتمان دینی غالب در بخش خاصی از جامعه را با زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی و مکانیسم‌های تاثیر و تاثر متقابل آنها با یکدیگر را فهمید و در نهایت می‌توان صورت‌بندی گفتمان دینی این بخش از جامعه و محتوا و عملکرد آنرا درک کرد. و از خلال این صورت‌بندی گفتمانی پی به وضعیت حالات روحی و سبک زندگی و هویت گروهی و اجتماعی دینداران و بازنمایی آن در کیهان‌شناسی و نظام باورها و اعتقادات آن گفتمان دینی و در نهایت تاثیر آنرا بر منش اخلاقی و ساختار فکری ـ انگیزشی آنها بدست آورد.

     

    3ـ1ـ ضرورت موضوع

    عمده مطالعات اجتماعی دین در ایران عموماً معطوف به مساله سکولاریسم هستند و از سوی دیگر دین و مذهب تشیع را در کلیت آن در نظر گرفته‌اند و مطالعات اندکی در باب موضوعات خاص‌تری از جمله مناسک عزاداری و گفتمان کربلا صورت گرفته و پژوهش‌های صورت گرفته نیز (در پیشینه پژوهشی به این ادبیات اشاره خواهد شد) مناسک عزاداری را به عنوان جزئی فرعی در نظر گرفته‌اند.

    باید دقت کرد که گفتمان کربلا علاوه بر موقعیت آن در اقشار مورد نظر این رساله یعنی فرودستان شهری در سایر اقشار نیز جایگاه مهمی دارد. از سوی دیگر مناسک عزاداری محرم به عنوان یک مناسک جمعی برای جامعه شیعی ایران اهمیت بسیار زیادی دارد و کل جامعه را در فضایی مناسکی قرار می‌دهد و همه مردم ـ حتی در مواردی اقلیت‌های دینی ـ درگیر آن می‌شوند. لذا به سبب جایگاه گفتمان کربلا در تشیع ـ بالاخص اقشار مورد نظر ـ فهم وجه تاریخی معاصر این گفتمان در شرایط فعلی و تحولات آن ضرورت خاصی برای بررسی اجتماعی و فرهنگی دین در ایران دارد.

    ظهور اشکال جدید در مناسک عزاداری و محتواها و صورت‌بندی گفتمان کربلا، ضرورت فهم چرایی و چگونگی این صور جدید و پیامدهای آنها را ایجاد می‌کند. این تحولات از نظر عموم دینداران سنتی برای دین پیامد مناسبی ندارند، اما جدای صحت درون دینی این صورت‌های جدید، ظهور و بروز آنها دلایل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی خاص خودش را دارد که فهم آنها ضروری است.

    لذا در کل فهم وضعیت فعلی گفتمان کربلا از جنبه‌های زیر ضرورت دارد:

    1ـ فهم رابطه نمادها مقدس گفتمان کربلا با حیات اجتماعی و فرهنگی فرودستان شهری؛ 2ـ فهم جایگاه این گفتمان به مثابه ” نظام فرهنگی ” و ” پدیده اجتماعی ” در حیات دینی مردم؛ 3- فهم آن به مثابه یک منسک دینی مهم و موثر در حیات دینداران؛ 4ـ فهم تحولات این گفتمان به عنوان یک تغییر و تحول مذهبی در جامعه فعلی ایران شیعی؛

     

    4ـ1ـ اهداف تحقیق

    در هر پژوهشی اهداف آن بیانگر سمت و سوی روندهای پژوهشی‌است. اهداف هر تحقیقی را در سه سطح می‌توان در نظر داشت، 1ـ سطح اول برای فهم موضوع 2ـ سطح دوم برای توصیف آن و 3ـ سطح سوم برای تبیین و تفسیر معنای موضوع.

    در کل این رساله نیز در جهت سه سطح فوق ساماندهی شده است، یعنی فهم و توصیف و در نهایت تبیین و تفسیر گفتمان کربلا در ساختار اجتماعی و فرهنگی فرودستان شهری.اما این اهداف بصورت جزئی‌تر شامل فهم و توصیف وضعیت امروزی این گفتمان و تحولات اخیر آن و فهم صورت‌های جدید گفتمان کربلا و مناسک عزاداری در وهله اول می‌شود. و در وهله دوم به سطوح تبین موضوع خواهیم پرداخت و هدف ما در این مرحله، تبیین و تفسیر نظام نمادین و نظام معنایی این گفتمان و نقش آن در زندگی اجتماعی و فرهنگی و مذهبی مردم و همچنین تبیین و تفسیر تحولات فعلی این گفتمان و تغییرات و تداومهای آن نسبت به گذشته را شامل می‌شود.

    در نهایت در بحث مطالعات انسان‌شناختی دین به فهم و تبیین موضوع سلسله مراتب مناسک در یک مذهب و چرایی و چگونگی مکانیسم‌های تاثیرگذاری و تاثیرپذیری آنها بر شرایط مذهبی و اجتماعی و فرهنگی پیروان آن مذهب خواهیم پرداخت.

    باید دقت کرد این پژوهش به دنبال مطالعه کلامی گفتمان کربلا برای بررسی صحت و سقم محتویات و عناصر این گفتمان از منظر درون دینی نیست. به عبارت دیگر هدف این رساله در پی بررسی تاریخ‌نگارانه این گفتمان یا ارائه تفسیر جدید جامعه‌شناختی از واقعه تاریخی کربلا (آنگونه که در کارهای شریعتی، 1379 و مطهری 1379 دیده می‌شود) نیست. به عبارت دیگر بنا به رویکردی دورکیمی (1383) هیچ دین باطلی وجود ندارد و همه باورهای مذهبی ریشه در واقعیت دارند و بیانگر واقعیت هستند، لذا در بررسی این گفتمان دینی نیز بحثی در باب بطلان و صحت و سقم تاریخی و درون دینی آن نیست. بلکه با رویکرد دورکیمی (1383) و رویکرد تفسیری گیرتز( 1973) به دنبال کارکردهای اجتماعی این گفتمان و نقش آن در مساله هویت اجتماعی و حل مساله معنا و پیوند روحیات و سبک زندگی مردم با جهان‌بینی و نظام اخلاقی‌شان خواهیم بود.

     

     

    برای دانلود متن کامل پایان نامه اینجا کلیک کنید.

      انتشار : ۳ تیر ۱۳۹۵               تعداد بازدید : 265
    کسب درآمد اینترنتی 300000 تومان در خانه در کمتر از 30

    کسب درآمد اینترنتی 300000 تومان در خانه در کمتر از 30

    این محصول آپدیت شد تاریخ 1396/11/12 بسم الله الرحمن الرحیم سلام در دنیای اینترنت خیلی از آدم ها هستند که دوست دارند کسب درآمد کنند و به خیلی چیزها و ایده ها فکر میکنند . همه ما دوست داریم در کمترین زمان بهترین درآمد را داشته باشیم مثلا یک فرد به طور میانگین اگر 12 ساعت کارکند و ...

    کسب درآمد از اینترنت روزی 1/5 میلیون تومان تضمینی

    کسب درآمد از اینترنت روزی 1/5 میلیون تومان تضمینی

    بسم الله الرحمن الرحیم*نکته مهم*لطفا قبل از اینکه به پشتیبانی پیام بدهید و سوال بپرسید ابتدا تمام توضیحات موجود در این صفحه را مطالعه کنید و سوالات متداول و دیدگاه های کاربران به همراه پاسخ های داده شده را با دقت بخوانید. چون اکثر سوالاتی که شما عزیزان از پشتیبانی میپرسید ...

    ردیابی افراد بدون نیاز به نصب نرم افزار+ردیاب

    ردیابی افراد بدون نیاز به نصب نرم افزار+ردیاب

    معرفی نرم افزار: ردیابی افراد در تلگرام+شناسایی آدرس محل سکونت + شماره یاب این ردیاب کاملا قانونی و مطابق با قوانین جمهوری اسلامی ایران میباشد.و هیچ گونه هک کردن و یا رفتن به اطلاعات شخصی طرف در کار نبوده و تمام آموزشها مطابق با قوانین جمهوری اسلامی میباشد،و هیچ گونه ورود ...

    کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

    کسب درامداز اینترنت ماهیانه 8میلیون تومان

    پکیج کسب درآمداسان از اینترنت اپدیت جدید3 دی1396 مناسب برای تمامی افرادباهرسن ودانشی این فرصت هرگز تکرار نمیشود عجله کنید تضمین100%بازگشت وجه درصورت عدم کسب این مبلغ هدیه ویژه پس از خرید این محصول: 1.نرم افزار کی به وای فای وصله نرم افزاری برای شناسایی ...

    افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

    افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

    بلند قامت بودن یک امتیاز بزرگ برای شماست! سلام بیتا بیات هستم کارشناس فیزیولوژی ورزشی،لازم دانستم قبل از این که شما با روش گرو تالر داینامیک آشنا شوید چند تا نکته رو صادقانه خدمتتان عرض کنم همانطور که تو اینستاگرام(khosh.andam@)نوشتم خیلی اتفاقی با این متد آشنا ...

    کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ( با تضمین

    کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم ( با تضمین

    کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم قبل از هر چیزی اجازه دهید به این نکته اشاره کنم که هنگام خرید کتاب چگونه هر شخصی را عاشق خود کنیم، دقت کنید شماره ی تماس مسئول و پشتیبان فروش درج شده باشد در غیر اینصورت آن خرید قابل اطمینان نیست. متاسفانه بعضی افراد با کپی تبلیغات کتاب ...

    گنج نامه احمد وزیر وگنج نامه شیخ بهایی(کامل)

    گنج نامه احمد وزیر وگنج نامه شیخ بهایی(کامل)

    کتاب ارزشمند ونایاب گنج نامه شیخ بهایی واحمد وزیر دانلود کتاب نسخه نامه احمد وزیری (گنجنامه شیخ بهایی) با ۲۱۰۲ سند و نسخه معتبر نسخه نامه احمد وزیرکتابی جهت کاوش وتحقیق و پژوهش در علم گنج پژوهی برای محققین این علوم کهن شامل ۲۰۷ صفحه و بابیش از هزاران سند ...

    اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

    اد ممبر بینهایت ( افزایش ممبر(اعضای) کانال،ربات و

    -اد ممبر بینهایت- {افزایش ممبر(اعضای) فیک کانال،ربات و گروه تلگرام و...} Addmember نسخه ویژه(VIP) تمامی و کامل ترین نرم افزار های افزایش ممبر واقعی و فیک و آموزش های آن، که در اینترنت و بازار به قیمت های بالا به فروش می رسد را یک جا و مرتب و منظم به همراه راهنما در هر بخش، با قیمتی ...

    دانلود طرح جابر اول دبستان حیوانات اهلی به همراه

    دانلود طرح جابر اول دبستان حیوانات اهلی به همراه

    دانلود طرح جابر اول دبستان حیوانات اهلی به همراه دفتر کارنما در قالب ورد و قابل ویرایش تهیه شده توسط تیم تخصصی همشاگردی سلام. این محصول با نام دانلود طرح جابر اول دبستان حیوانات اهلی به همراه دفتر کارنما کاملترین نمونه طرح جابر در این رابطه در فضای مجازی است که در اختیار شما ...

    جزوه دست نویس تاریخ ادبیات

    جزوه دست نویس تاریخ ادبیات

    جزوه دست نویس تاریخ ادبیات عمومی.کل نکته های تاریخ ادبیات جمع اوری شده.توسط رتبه ۲۱ سراسری که واسه خودش نکته برداری کرده.بسیار بسیار ارزشمند.پیشنهاد میکنم این جزوه رو از دست ندهید.واسه کنکور همین جزوه دست نویس رو بخونید کافیه. ...

    درمان قطعی و همیشگی زود انزالی (بدون بازگشت)

    چطور درمان قطعی زودانزالی را پیدا کردم سرانجام علت اصلی زود انزالی کشف شد درمان زود انزالی به دور از هیاهوی تبلیغات ؛ مطلبی که میخوانید تبلیغات نیست لطفاً تا آخر با دقت بخوانید چون مطمئنیم هم شگفت زده خواهید شد هم به نتیجه خواهید رسید باز هم تأکید میکنم ...

    دانلود کتاب آموزش خوشنویسی با قلم و خودکار همراه

    دانلود کتاب آموزش خوشنویسی با قلم و خودکار همراه

    محتوای این مجموعه کامل آموزش خوشنویسی: 1- آموزش خوشنویسی با خودکار 2-سرمشق های خوشنویسی 3- آموزش خط تحریری 4-آداب خوش نویسی فايده اول خوشنويسی: كه روحي و دروني است ٬رويت خط زيبا موجب بهجت روحي و حظ معنوي مي شود و البته بهره معنوي خوشنويس مضاعف و مبتدا است و آثار و بركاتي ...

    طرح جابر کلاس ششم ابتدایی پوسیدگی دندان به همراه

    طرح جابر کلاس ششم ابتدایی پوسیدگی دندان به همراه

    طرح جابر کلاس ششم ابتدایی پوسیدگی دندان به همراه دفتر کارنما در قالب ورد و قابل ویرایش تهیه شده توسط تیم تخصصی همشاگردی سلام. این محصول با نام طرح جابر کلاس ششم ابتدایی پوسیدگی دندان به همراه دفتر کارنما کاملترین نمونه طرح جابر در این رابطه در فضای مجازی است که در اختیار شما ...

    طرح جابر پایه سوم دبستان ابر ها و انواع آن به

    طرح جابر پایه سوم دبستان ابر ها و انواع آن به

    طرح جابر پایه سوم دبستان ابر ها و انواع آن به همراه دفتر کارنما در قالب ورد و قابل ویرایش تهیه شده توسط تیم تخصصی همشاگردی سلام. این محصول با نام طرح جابر پایه سوم دبستان ابر ها و انواع آن به همراه دفتر کارنما کاملترین نمونه طرح جابر در این رابطه در فضای مجازی است که در اختیار ...

    بهترین نمونه طرح جابر چهارم آشنایی با قلب به

    بهترین نمونه طرح جابر چهارم آشنایی با قلب به

    بهترین نمونه طرح جابر چهارم آشنایی با قلب به همراه دفتر کارنما در قالب ورد و قابل ویرایش تهیه شده توسط تیم تخصصی همشاگردی سلام. این محصول با نام بهترین نمونه طرح جابر چهارم آشنایی با قلب به همراه دفتر کارنما کاملترین نمونه طرح جابر در این رابطه در فضای مجازی است که در اختیار ...

    نمونه طرح جابر پنجم ابتدایی چشم انسان به همراه

    نمونه طرح جابر پنجم ابتدایی چشم انسان به همراه

    نمونه طرح جابر پنجم ابتدایی چشم انسان به همراه دفتر کارنما در قالب ورد و قابل ویرایش تهیه شده توسط تیم تخصصی همشاگردی سلام. این محصول با نام نمونه طرح جابر پنجم ابتدایی چشم انسان به همراه دفتر کارنما کاملترین نمونه طرح جابر در این رابطه در فضای مجازی است که در اختیار شما قرار ...

    دانلود رایگان افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

    دانلود رایگان افزایش قد با متد گرو تالر داینامیک

    افزایش قد جذابیت شما را افزون اعتماد بنفس شما را شارژ و امتیازی خواهد شد برای رسیدن به موفقیت _بر اساس مطالعات انجام شده هر اینچ (هر اینچ برابر با دو ونیم سانت است)اضافه قد نتایج زیر را در بر خواهد داشت _افزایش درآمد سالانه به میزان ۵٠٠دلار _افزایش بلندی ...

    دانلود پکیج درآمدزایی 400هزارتومن ناچیز در 40دقیقه

    دانلود پکیج درآمدزایی 400هزارتومن ناچیز در 40دقیقه

    برای درآمدزایی فوق العاده، فقط توضیحات زیر را تا انتها بخوانید. ما درآمد شما را تضمین می کنیم. واقعا ده میلیون تومن درآمد ماهیانه هیچ چیز خاصی نیست. اینقد واسه خودتون بزرگ و دست نیافتنیش نکنین دوستان من، اگه به ضمیرناخودآگاه خودتون القا کردین که اون بزرگه و شما ...

    نکات ترجمه عربی

    نکات ترجمه عربی

    جزوه کامل نکات ترجمه عربی به همراه ارائه نکات تکنیکی و تستی عالی دیگر برای ترجمه بهانه نیاورید ...

    دریافت فایل : نکات ترجمه عربی
    نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

    نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی

    نرم افزار برنامه ساز اندروید نسخه طلایی و بدون نیاز به ارتقا توجه :مشکل امضا با کلید دیباگ دراین نسخه کاملا رفع شده و برنامه ها به بازار ارسال می شوند اگر به این مشکل برخوردید ما 10برابر پولتان را پس میدهیم. این نرم افزار بر روی اندروید قابل نصب میباشد 100% مورد تایید ...

    نمونه طرح جابر کلاس پنجم شکل گیری رنگین کمان ها

    نمونه طرح جابر کلاس پنجم شکل گیری رنگین کمان ها

    نمونه طرح جابر کلاس پنجم شکل گیری رنگین کمان ها به همراه دفتر کارنما در قالب ورد و قابل ویرایش تهیه شده توسط تیم تخصصی همشاگردی سلام. این محصول با نام نمونه طرح جابر کلاس پنجم شکل گیری رنگین کمان ها به همراه دفتر کارنما کاملترین نمونه طرح جابر در این رابطه در فضای مجازی است که ...

    دانلود کتاب الگوهای شمعی ژاپنی استیو نیسون

    دانلود کتاب الگوهای شمعی ژاپنی استیو نیسون

    راهنمای معاصر از شیوه سرمایه گذاری کهن شرق دور آیا مایلید سیستمی در تحلیل تکنیکال را که عصاره قرن‌ها کار مداوم است بیاموزید؟ سیستمی که انعطاف‌پذیری آن به حدی است که می‌توان آنرا با سایر ابزارهای تحلیل تکنیکال آمیخت؟ سیستمی قدرتمند که استفاده از آن، لذت وافری را به ...

    کسب درآمد 300هزار تومان در 60دقیقه

    کسب درآمد 300هزار تومان در 60دقیقه

    کسب درآمد 300/000تومان در 60 دقیقه فقط کافیست 5دقیقه متن زیر را بخوانید تا با ارزش میلیونی این پکیج آشناشوید. اولین پکیج 100% تضمینی اشتغازایی در ایران با این پکیج استثنایی که میلیونی ارزش دارد، شما میتوانید به صورت کاملا تضمینی از شر بیکاری خلاص شوید. و ما به شما قول میدهیم ...

    تجربه شخصی من در درمان زود انزالی (انزال زودرس) در

    من همه روش های درمان زودانزالی را تجربه کردم و شرح تجربه های خودم را در سایت به طور مفصل درج کرده ام تا اینکه در نهایت روش درمان قطعی زودانزالی را پیدا کردمروشی که نه تنها به طور کامل این مشکل را حل کرد بلکه طعم واقعی لذت رابطه جنسی را به من چشاند و از آن موقع بود که فهمیدم ...

    دانلود کتاب حقوق ثبت (اسناد و املاک) - غلامرضا

    دانلود کتاب حقوق ثبت (اسناد و املاک) - غلامرضا

    دانلود کتاب حقوق ثبت (اسناد و املاک) غلامرضا شهری منبع رشته حقوق دانشگاه پیام نور شامل 238 صفحه pdf ...

    نمونه سوالات آزمون موسسه امام خمینی (ره)

    نمونه سوالات آزمون موسسه امام خمینی (ره)

    مجموعه ای از کاملترین نمونه سوالات آزمون موسسه امام خمینی که با فرمت pdf ذخیره شده است را برای شرکت کنندگان عزیز این آزمون آماده دانلود نمودیم.همانطور که میدانید برای شرکت در هر آزمونی مرور سوالات آزمون های دوره های گذشته میتواند نقش بسزایی در قبولی شما در آزمون داشته باشد با ...

    کسب درآمد 600 هزار تومان در کمتر از 60 دقیقه

    کسب درآمد 600 هزار تومان در کمتر از 60 دقیقه

    سلام در دنیای اینترنت خیلی از آدم ها هستند که دوست دارند کسب درآمد کنند و به خیلی چیزها و ایده ها فکر میکنند . همه ما دوست داریم در کمترین زمان بهترین درآمد را داشته باشیم مثلا یک فرد به طور میانگین اگر 12 ساعت کارکند و شیفت هم باشد میتواند در روز 40000 تومان درآمد کسب کند که خوب بد ...

    آموزش رایگان کسب درآمد از سایت الیمپ

    آموزش رایگان کسب درآمد از سایت الیمپ

    برای رفتن به سایت الیمپ کلیک کنید برای شناخت کار با اندیکاتور binary و کسب درآمد از سایت الیمپ ما ویدیو های اموزشی برای شما تهیه کردیم تا دوستان از صفر تا صد با این روش کار آشنا شوند مراحلی که شما یاد خواهید گرفت .. آموزش ثبت نام در سایت الیمپ و وب مانی - آموزش شارژ ...

    تماس و پیامک ناشناس و رایگان با شماره

    تماس و پیامک ناشناس و رایگان با شماره

    برنامه تماس و ارسال پیام رایگان به دیگران با شماره ناشناس به صورت کاملا رایگان بدون نیاز به روت اگر هدف شما، کسب درآمد می باشد، حتما توصیه می کنیم کانال زیر رو تو تلگرامتون ببینید. لازم نیست عضو کانال بشین. عبارت Miliooni@ رو توی جستجوی تلگرامتون بزنید و روی کانال باز ...

    کسب درآمد در هر 3 دقیقه 5000 تومان

    کسب درآمد در هر 3 دقیقه 5000 تومان

    برای اینکه از همین امروز صاحب کسب و کار میلیونی شوید کافی است فقط چند دقیقه وقت بگذارید و توضیحات زیر را بخوانید. کسب درآمد میلیونی بدون نیاز به اینترنت شما توسط این پکیج می توانید در هر سه دقیقه ۵ هزار تومان درآمد کسب کنید. اگر شما فرد بیکاری هستید ؟ اگر ...



    تمام حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به "" می باشد